Hvað er g-gildi? Svona virkar sólarorkan á gluggana þína

Hvað er g-gildi á gluggum og gleri?

G-gildi glugga, sem oft er kallað orkuleiðni, sólarstuðull eða sólarorkugegnstreymi, mælir hve mikið af sólarvarma berst í gegnum glerið og inn í húsnæðið. Gildið liggur á milli 0 og 1, þar sem 1 jafngildir 100 % – g-gildi upp á 0,63 þýðir til dæmis að 63 % af sólarvarmanum berst inn í híbýlin. Því hærra sem g-gildið er, því meiri sólarvarmi, en einnig því meiri hætta á ofhitnun á sumrin. Ásamt U-gildi gluggans ræður g-gildið hversu orkusparandi glugginn er í raun í íslensku loftslagi.

Hvað þýðir g-gildi á gluggum?

G-gildið mælir heildarsólarvarma á glugga: bæði þá sólarorku sem berst beint inn í gegnum glerið og þá sem umbreytist í varma inni í rýminu.

Með hærra g-gildi fæst meiri upphitun frá sólinni, sem getur lækkað kyndingarkostnað og aukið orkunýtingu yfir vetrarmánuðina.

Hefðbundið gler hefur g-gildi um það bil 0,85 en nútíma orkugler hefur lægra gildi þar sem húðun og fleiri glerlög draga úr sólarvarma. G-gildið snýst því ekki um eitt rétt gildi í sjálfu sér, heldur fer rétta gildið eftir staðsetningu og tilgangi gluggans.

Hver er munurinn á gg-gildi og gw-gildi?

Gg-gildið á við um eiginleika glersins sjálfs, en gw-gildið á við um allan gluggann að meðtöldum gluggaramma og karmi. Munurinn liggur í því að sólarvarmi berst aðeins inn um glerflötinn, en ekki um ramma eða karm.

Þess vegna er gw-gildið alltaf lægra en gg-gildið. Gluggi með gg-gildi upp á 0,60 getur til dæmis haft gw-gildi upp á 0,45, því gluggaramminn og karmurinn taka hluta af heildarflatarmálinu.

Því mjórri sem gluggaramminn er og því stærri sem glerflöturinn er, því nær liggja gildin tvö hvort öðru. Þegar þú berð saman glugga þarftu því að ganga úr skugga um að þú berir saman sömu tegund gildis.

Hvað er gott g-gildi fyrir glugga og gler?

Það er ekki til neitt eitt „rétt“ g-gildi – það fer eftir því í hvaða átt glugginn snýr og hvort meginþörfin er að halda hita eða lágmarka hann. Til viðmiðunar er g-gildi tærs einfalds glers um 0,85, tvöfalt orkugler liggur á bilinu 0,55–0,63, þrefalt orkugler á bilinu 0,45–0,52 og sólvarnargler er lægst, eða um 0,25–0,35.

Gluggar sem snúa mót suðri ættu að hafa hátt g-gildi svo híbýlin nýti ókeypis sólarvarmann yfir vetrartímann. Á stórum suðurflöt getur hátt g-gildi merkjanlega dregið úr þörf fyrir viðbótarhitun á sólríkum vetrardögum.

Ef glugginn snýr í vestur, eða um er að ræða sumarhús, getur hátt g-gildi hins vegar valdið ofhitnun. Þar er lægra g-gildi eða sólvarnargler rétti kosturinn, svo hitastigið haldist þægilegt án loftkælingar.

Hvernig er g-gildið reiknað og hvað með U-gildið?

G-gildið er reiknað sem summa beinnar gegnstreymis (DO) sólarorku og afleiddrar geislunar (SS) – annars vegar sólarorkunnar sem fer beint í gegnum glerið og hins vegar varmans sem glerið tekur til sín og leiðir inn í rýmið. Niðurstaðan er sett fram sem tugabrot á milli 0 og 1 eða í prósentum og kemur alltaf fram í gagnablaði glersins eða gluggans.

G-gildi og U-gildi mæla tvennt ólíkt. U-gildið segir til um varmatap, þar sem lág tala er góð, en g-gildið segir til um sólarvarma sem er háður samhengi. Saman ráða þau orkujafnvægi gluggans yfir kyndingartímabilið.

Þrefalt orkugler hefur yfirleitt U-gildi (Ug) upp á 0,5–0,7 W/m²K fyrir glerið og heildar-Uw upp á um það bil 0,8–1,2 W/m²K fyrir allan gluggann. Góður gluggi sameinar lágt U-gildi og g-gildi sem hentar staðsetningu gluggans.

Ljósgegnsæi (LT-gildi) og tengsl við orkugler

Ljósgegnsæið (LT) segir til um hversu mikil dagsbirta berst inn um glerið, óháð varmanum, og liggur yfirleitt á bilinu 0,70–0,82 í nútíma orkugleri. Sólvarnargler lækkar bæði g-gildi og ljósgegnsæi, svo veljir þú sterkt sólvarnargler færðu bæði minni sólarvarma og minni dagsbirtu. Jafnvægið milli dagsbirtu og sólarvarma er því lykilatriði þegar þú velur gler í stóra glugga.

Orkugler er með lágútgeislunarhúð og einangrandi gasfyllingu sem bæði heldur varmanum innandyra og stýrir sólarvarma inn. G-gildið er ein af þremur lykiltölum, ásamt U-gildi og ljósgegnsæi, sem skilgreina nýtingu orkuglers.

Við skipti á gömlum einangrunarrúðum yfir í orkugler batnar bæði U-gildi og orkujafnvægi verulega. Tvöfalt orkugler nær góðu jafnvægi milli sólarvarma og einangrunar fyrir flestar endurnýjanir, en þrefalt orkugler gefur lægsta U-gildið fyrir lágorkubyggingar.

Of mikill sólarvarmi og kröfur byggingarreglugerðar

Verði of heitt á sumrin geturðu valið sólvarnargler sem lækkar g-gildið niður í um 0,25–0,35 og heldur þannig stærstum hluta sólarvarmans úti, án þess að fórna dagsbirtu líkt og dökkt gler gerir. Aðrar lausnir eru sólskyggni eins og markísur eða skermar sem hindra að sólin nái að glerinu, ásamt ljósum gardínum að innan sem eru ódýrari en tímabundin lausn. Skyggni utandyra er áhrifaríkast því það hindrar varmann áður en hann berst inn.

Á Íslandi gerir byggingarreglugerð kröfur um U-gildi glugga fremur en um g-gildið eitt og sér. Gluggar og útihurðir eiga að uppfylla kröfur um lágt U-gildi (Uw) til að teljast orkusparandi í nýbyggingum og endurnýjun.

G-gildið er engu að síður mikilvægt fyrir raunverulegt orkujafnvægi: gluggi með lágt U-gildi og g-gildi sem hæfir áttinni nýtir sólarvarmann sem best yfir veturinn. Suður- og vesturvísandi glerfleti ætti því að meta bæði út frá U-gildi og g-gildi.

Svona velur þú rétt g-gildi fyrir híbýlin þín

Veldu g-gildið eftir því í hvaða átt glugginn snýr og hvernig rýmið er notað: hátt g-gildi móti suðri til að nýta sólarvarma, en lægra g-gildi eða sólvarnargler mót vestri og í rýmum sem hitna auðveldlega of mikið. Skoðaðu alltaf g-gildi og U-gildi í samhengi frekar en að velja út frá einni tölu.

Hjá Skanva framleiðum við glugga og svalahurðir eftir máli með bæði tvöföldu og þreföldu orkugleri, svo þú getir aðlagað g-gildið að hverju rými.

Sért þú í vafa um rétta glertegund fyrir staðsetninguna þína er þér velkomið að hafa samband við okkur fyrir ráðgjöf áður en þú pantar.

Hafðu samband! Við viljum gjarnan hjálpa.